LEEUWARDEN, 5 juli 2012 - In het laatste weekend van september wordt het Nieuw Zaailand feestelijk geopend. Dat wordt straks eindelijk de huiskamer van de provincie. Ik kijk naar dat moment uit. Het is belangrijk dat vanaf het begin ‘de loop in het plein komt’. Naast markt en kermis zijn vanaf het allereerste begin ook horeca en een voortvarende programmering van (culturele) evenementen van levensbelang.
Een jaar later volgt de opening van het nieuwe Fries Museum. Dat zal in cultureel Nederland zeker veel aandacht trekken. Ik heb al een blik mogen werpen op de binnenkant van het museum en keerde enthousiast naar huis terug: er is echt gekozen voor museale kwaliteit, niet voor modieuze fratsen. De publiektoegankelijke stadshal met horecafunctie wordt een aanwinst voor de stad: die zal niet alleen overdag maar ook ’s avonds geopend zijn vanwege het filmhuis, dat zich gelukkig ook in het museum gaat vestigen. Op dat soort positieve synergie is het nog even wachten tot medio 2013; het Zaailand kan er dan alleen maar nog aantrekkelijker door worden.
In september zien we niet alleen de aloude Mercuriusfontein terug maar wordt ook een prachtig poëzietableau van Sikke Doele nabij de Doelesteeg onthuld. Een passage daaruit:
‘mar foar't se in slok naam, sei se:
fan ordinair hâld ik net, dus dat bin ik net
ik bin gewoan, begrypst, dat bin ik it leafst
mar soms bin ik artistyk,
dan lit ik myn hier loshingje...’
De ambitie van gemeente en binnenstadsondernemers om toe te werken naar ‘Beste Binnenstad 2015’ onderschrijf ik van harte. Dat jaar zijn alle grote projecten (Tweebaksmarkt, Zaailand etc.) achter de rug. Dat scheelt veel overlast maar geeft ondernemers ook nieuwe kansen. Los daarvan is er voor winkeliers sowieso veel werk aan de winkel: de grote uitdaging wordt om de leegstand te bestrijden (Leeuwarden heeft bijna 30% meer winkeloppervlakte dan vergelijkbare steden). Branchering van aanloopstraten is een must. Welke best practices elders nemen we hier over? Hoe lokken we nichewinkels naar de stad? Ook scherpere concentratie van horeca is in Leeuwarden aangewezen. Het Gouverneursplein is daarvan een goed voorbeeld. De stad beschikt over prima parkeergarages maar een gratis shuttle bus tussen de Centrale en de binnenstad is zeker het overwegen waard om weglekeffecten tegen te gaan.
Een essentiële vraag is: hoe gaan de winkeliers inspelen op veranderend consumentengedrag, zoals gebruik van (mobiel) internet voor winkelen? Hoe gaan ze een combinatie maken tussen de winkel en het digitale kanaal (bricks and clicks)? Met die vraag worstelen veel leegbloedende binnensteden in Nederland die bedreigd worden door te grote uniformiteit (winkelketens) en de snelle opmars van webwinkels. De Noord-Nederlandse boekhandel is al weg, boekhandel De Tille is voorlopig op het nippertje gered maar deze voorbeelden zijn pas een voorbode wat de binnenstad te wachten staat.
De PvdA en de Feddemafractie organiseren op 3 juli dan ook terecht een binnenstadsconferentie (zie hier een verslag) over de detailhandelsvisie van de gemeente. Die visie zal hopelijk onderdeel worden van een integrale benadering: het gaat om niets minder dan het waarborgen van de binnenstad als ontmoetingsplek voor uitwisseling van ideeën, kennis en ervaringen, als plaats voor funshopping, greet and meet. Ook de creatieve industrie moet hier een duidelijke plaats krijgen: de Blokhuispoort smaakt naar meer initiatieven op dit vlak, allereerst in minder goed lopende winkelzones aan de periferie van de binnenstad.
Prof. Brakman brak laatst in NRC terecht een lans voor het drastisch verlagen van de huur- en koopprijzen voor winkels in met name de aanloopstraten. Dat is een belangrijke voorwaarde voor dit type winkels om te overleven. Dan kunnen ook prijzen van producten omlaag en worden deze winkels weer concurrerend. Eigenaren van vastgoed in deze sector zouden daar ook uit welbegrepen eigenbelang voor moeten kiezen: als de binnenstad minder aantrekkelijk wordt en het winkelaanbod minder gevarieerd, als de leegstand verder toeslaat hebben zij op langere termijn zichzelf te pakken. Ik ben benieuwd of die categorie ondernemers ook op de conferentie vertegenwoordigd zal zijn: zij hebben de sleutel deels in handen. In elk geval is het streven om de titel Beste Binnenstad van Nederland binnen te slepen een goed initiatief: dat verplicht alle betrokkenen om uit de eigen schaduw te springen.
Peter de Haan
Leeuwarden:
Om het probleem met de hoge huurprijzen van het onroerendgoed in de binnensteden te begrijpen, moet je de achtergronden kennen. Zo groeide in het verleden (lees nog geen 4 jaar geleden) de bomen tot aan de hemel. Prijzen stegen, banken gaven hoge hypotheken op dit onroerend goed en makelaars verdienden goud geld aan provisie bij elk verhuurde pand (16% van de jaar huur. Dit alles is tot een einde gekomen, ondernemende middenstanders kunnen momenteel geen droog brood meer verdienen, gemeente gebruikt ze als melkkoe,en ook regering denkt dat de 2% btw verhoging zonder gevolgen zal blijven..
Als je nu een eigenaar vraagt zou u aub de huur willen verlagen, want ik kan het niet meer bol werken, krijg je te maken met al deze factoren. Vooropgesteld dat zo'n pand met hypotheek is belast, heeft die eigenaar een probleem, hij vangt dan namelijk te weingig huur, t.o.v. de waarde waarop de bank de hypotheek heeft verstrekt. Vraag een makelaar of de huur niet wat te hoog is en hij zal in 99 van de 100 gevallen antwoorden dat de huur "marktconform is" Natuurlijk hij zit ook in het complot, en heeft er rechtstreeks belang bij de huur zo hoog mogeliijk te houden. Alleen als je een eigenaar treft die niet aan bovenstaande kwalificaties voldoet, die lak heeft aan de mening van de makelaar, die zelf ook ondernemer is en een menselijk gezicht heeft heb je kans dat de huren in de binnensteden lager zullen worden. Dit is echter een langdurig proces, met meerdere "maffia achtige" partijen die er alles aan doen zo lang mogelijk de huur op papier zo hoog mogelijk te houden, zij denken alleen aan hunzelf en beslommeringen dat dan de stad leeg komt te staan interesseerd hun niks. Gemeente en regering doen allemaal even hard mee en de ondernemer is de dupe. Het gevolg is inderdaad dat over pak hem beet 3-5 jaar de helft van alle panden leeg komt te staan. Gemeenten die zeggen er iets aan te willen doen hebben boter op hun hoofd, zij warten zelf degene die de lasten lieten oplopen door verhogingen van Ozb, reclame belasting, verplichte deelname ondernemers verenigingen, enz enz allemaal in de laatste paar jaren.
Geplaatst door Henri Germeraad op 18-7-2012 13:58
Meld als ongepast